پرسش و پاسخ
ما در آپارات

تاریخچه کاشیکاری در ایران (قسمت دوم)

تاریخچه کاشی کاری در ایران

تاریخچه کاشیکاری در ایران (قسمت دوم)


تاریخچه کاشیکاری در ایران (قسمت دوم)

با حمله مغولان به ایران بسیاری از ویژگی­های سنتی این هنر دستخوش تغییر شد. با پذیرفتن اسلام توسظ ایلخانان در قرن ۱۳ میلادی، کاشیکاری به حالت اولیه خود بازگشت. ایلخانیان به ساختن بناهای مذهبی و غیرمذهبی علاقه­مند شدند. در این دوران از کاشیکاری نه تنها در نمای خارجی، بلکه در نماهای داخلی ساختمان­ها بلکه در نماهای خارجی ساختمان­ها برای تزیین دیوارها و گنبدها استفاده می­شد. ویرانی حاصل از تهاجم اقوام مغول در اواسط قرن هفتم هجری، تنها مدت کوتاهی بر روند تولید کاشی تاثیر گذاشت و در واقع هیچ نوع کاشی از حدود سال­های ۶۵۴-۶۴۵ ه.ق بر جای نمانده است. پس از این سال ها، حکام ایلخانی اقدام به ایجاد بناهای یادبود کردند و به مرمت نمونه­های پیشین پرداختند.

نتیجه چنین اقداماتی احیای صنعت کاشی کاری بود.در این دوران تکنیک مینایی از بین رفت و گونه دیگری از تزئین سفال که بعدها عنوان لاجوردینه به خود گرفت، جانشین آن شد.در این تکنیک قطعات قالب ریزی شده با رنگ­های سفید، لاجورد و در موارد نادری فیروزه­ای، لعاب داده می­شدند و پس از اضافه شدن رنگ­های قرمز،سیاه یا قهوه­ای بر روی لعاب، برای بار دوم در کوره قرار داده می­شدند.

در اوایل دوره ایلخانی،تکنیک زرین فام بر روی لعاب بدون هیچ رنگ افزوده­ای به کار برده می­شد ولی در ربع پایانی قرن هفتم، رنگ­های لاجوردی و فیروزه­ای به میزان اندکی مورد استفاده قرار گرفتند.

با نزدیک شدن به قرن هشتم هجری، آبی لاجوردی از رواج و محبوبیت بیشتری برخوردار شد و سرانجام تکنیک نقاشی زیرلعاب با استفاده از رنگ­های آبی لاجوردی و اندک مایه­ای از رنگ قرمز و سیاه، جایگزین نقاشی زرین فام شد که کاشی ­های تولید شده با چنین تکنیکی معمولا با نام کاشی­های سلطان آباد شناخته می­شوند.این تکنیک تا اواسط قرن هشتم مورد استفاده قرار می­گرفت و پس از آن منسوخ شد.

مشاهده این مطلب
تاریخچه کاشیکاری در ایران(قسمت اول)

با رو به زوال نهادن حاکمیت ایلخانان در اواسط قرن هشتم، عصر طلایی تولید کاشی پایان یافت.کاشی­های معرق-موزاییکی-تک رنگ و نه چندان نفیس در رنگ های متفاوت جانشین قاب­‌های عظیم زرین فام و کتیبه­‌ها شدند.این تکنیک برای نخستین بار در آغاز قرن هفتم هجری در آناتولی اقتباس شده و یک قرن بعد در ایران و آسیای مرکزی  پدیدار شد. این نوع از کاشی­ها برای ایجاد طرح پیچیده در کنار یکدیگر چیده می­شدند و از آنها برای تزیین محراب ها استفاده می­شد. شیوه کار به این صورت بوده است که سفال­های لعاب داده شده را بر مبنای طرح اصلی می­بریدند و با کنار هم قرار دادن آنها طرح اصلی را می­ساختند.

در دوره ایلخانیان برای نخستین بار این تکنیک مورد استفاده قرار گرفت، مانند آنچه که درمقبره امامزاده جعفر اصفهان(۷۲۶ه.ق) به چشم می­خورد اما کاربرد وسیع آن در دوره میانی قرن نهم هجری رواج پیدا کرد. طیف وسیع و پیشرفته­ای از کاشی­های معرق بر روی تعدادی از بناهای مهم یادبود این دوره دیده می­شود که به عنوان نمونه می­توان  به مسجد گوهرشاد در مشهد، مدرسه آلغ بیک در سمرقند و مدرسه خرگرد اشاره کرد.


نظرات ۰

0 0 رای ها
امتیاز دهی به مقاله
اشتراک در
اطلاع از
guest
0 نظرات
بازخورد (Feedback) های اینلاین
View all comments