پرسش و پاسخ
ما در آپارات

کاشی های سرامیکی و تأثیر آن در معماری

کاشی های سرامیکی و تأثیر آن در معماری

کاشی های سرامیکی و تأثیر آن در معماری

بدون اشاره به مصالح ساختمانی، نمی توان از توسعه معماری سخن گفت. کشف هر یک از مواد جدید ساختمان منجر  به ظهور فنآوری های جدیدی می شود و هر یک از این فنآوری ها آغازگر یک دوره جدید، یک سبک جدید و یک ترند در ساخت و ساز اماکن و هنر معماری و تکنیک های آن است.

هنگامی که انسان ها محل زندگی خود در غارها را ترک کرد و در محیط های بازتری سکنا گزید، گِل تبدیل به رایج ترین مصالح اصلی ساختمان شد. کشف تصادفی آتش نه تنها زندگی انسان ها، بلکه محل زندگی آنها را هم تغییر داد. تبدیل گِل به آجرهای گِلی پخته شده، از دستاورد های کشف آتش بود. سرامیک های اولیه و یا همان سفالینه ها  (گِل خاک رُس پخته شده) به مصالح ساختمانی بسیار بادوام تبدیل شدند که راهگشای توسعه مواد سرامیکی بود. همچنین این سفال های اولیه، کاربرد سرامیک را در صنعت ساختمان و معماری هموار کرد.

بیشتر کاربرد سرامیک در ساخت و ساز و هنر معماری را می توان در کاشی های سرامیکی دید. این یادداشت مرور چند استفاده رایج کاشی های سرامیکی در معماری است.

کاشی سقف و کف

در گذشته کاشی ها برای حفظ و نگهداری خانه در مقابل آب باران طراحی می شدند. آنها به طور سنتی از خاک رُس در دسترس ساخته شدند. کاشی های تراکوتا طیف گسترده ای از الگوهای و طرح ها را دربرمی گرفت تا هم دارای عملکرد بسیار خوب باشد و هم از لحاظ زیبایی شناسی، جذاب و چشم نواز به نظر برسد. تولید این نمونه از کاشی ها  همچنان ادامه دارد. بعضی از انواع سفال های گِلی که برای سقف بکار می رفتند، کاشی های صاف و تخت، کاشی های نیم دایره ای همراه با برآمدگی (این کاشی ها، به کاشی های  Imbrex & Tegula معروف بودند که در یونان و روم باستان از آنها استفاده می شد) و کاشی بتنی با شکل حرف S (کاشی های S شکل برای پوشش سقف بکار می رفتند و از اواخر قرن نوزدهم در انگلستان و ایالات متحده رایج شده اند) می توان نام برد. کاشی های سقف معمولاً به صورت ردیف های موازی با هم نصب می شوند، همچنین هر ردیف یک ردیف موازی با خود را در صفحه زیری دارد تا یک مسیر برای هدایت آب باران را تشکیل بدهند. به علاوه این کار را برای پوشش اتصالات کاشی ها(که برای محکم و ثابت نگه داشتن هر ردیف استفاده می شود) انجام می دهند.

تأثیر تاریخی کاشی سرامیک

کاشی های سرامیکی و تأثیر آن در معماری

تقریبا تمام تمدن های اولیه از کاشی های سقف استفاده می کردند. به استثنای ویژگی ضد آب کاشی که منجر به تولید گسترده و صنعتی کاشی شد، از آنها به خاطر مقاومت در برابر آتش نیز در معماری معابد بکار برده می شد. از طریق کاوش های باستان شناسی، شواهدی از کاربرد رایج کاشی های تراکوتا در تمدن هندوستان، خانه های انسان های اولیه (هزاره ۴ قبل از میلاد) در یونان و روم باستان، معبد آپولو در غرب ترکیه و سایر نقاط مدیترانه شرقی، جزایر آسیای غربی و شرقی، ایتالیا جنوبی و مرکزی به دست آمده که گواه این مسئله است.

اغلب مواد مورد استفاده برای کفپوشها تا به امروز، کاشی سرامیک است. خواص طراحی و لعاب روی آنها باعث می شود که بتوان رنگ و الگوهای متعددی را روی آن اضافه کرد؛ به همین دلیل کاشی و سرامیک همواره محبوب مهندسان معماری و طراحان داخلی ساختمان است. به زودی از کاشی های کوچکتر در مناطق مرطوب به خاطر مقاومت در برابر لغزش استفاده می شد. همینطور برای جلوگیری از لغزش خودِ کاشی، پُرکردن شیارها و فضاهای بین کاشی ها، ملات اختراع شد. ترکیب کاشی های کوچک و ملات به معماران اجازه می داد تا بافت ها و الگوهای متنوعی را در کفپوش ها ایجاد کنند. وزن کم و سهولت در نصب و طول عمر بالا، جایگاه کاشی در صنعت ساختمان سازی برای همیشه تثبیت کرد.

کاشی برای دکوراسیون و رنگ

کاشی های سرامیکی و تأثیر آن در معماری

تاریخچه کاشی و سرامیک پر از نمونه های عالی و گسترده ای از تزئینات کاشی کاری و موزائیک کاریست که عمومی و رایج بودن مواد سرامیکی را در گذشته به اثبات می رساند. نخستین شواهد استفاده از آجر لعابی، کشف آجر های لعابی در معبد ایلامی در چغازنبیل است که به قرن ۱۳ قبل از میلاد باز می گردد. آجر های لعابی و رنگی برای تزئینات دیوار های شهرهای کهن و باستانی بابل در بین النهرین استفاده می شد، از مشهورترین آنها می توان به دروازه های شهر بابل (حدود ۵۷۵ سال قبل از میلاد) اشاره کرد، هم اکنون این کاشی کاری در شهر برلین و سایر نواحی دنیا بازسازی شده است. صنایع دستی بین النهرین از کاخ های امپراتوری ایران مانند تخت جمشید الهام می گرفتند.

کاشی در دوران اسلام

کاشی های سرامیکی و تأثیر آن در معماری

پس از ظهور حکومت اسلامی در ایران، آجر و یا کاشی های رنگ شده و اغلب منقوش به یک عنصر مهم در معماری فارسی تبدیل شد و از آنجا به سایر نقاط دنیای اسلام و بخصوص صنعت سفال و کاشی ترکیه در دوران امپراتوری عثمانی (قرن های ۱۶ و ۱۷میلادی) گسترش یافتند.

کاشی کاری در غرب

کاشی های سرامیکی و تأثیر آن در معماری

از طریق دوران اسلامی کشور اسپانیا، یک سنت جدید در کاشی کاری به نام Azulejos در اسپانیا و به ویژه پرتغال توسعه یافت، این کاشی کاری که از سبک باروک پیروی می کرد دارای صحنه های نقاشی شده بر روی کاشی هستند، و معمولاً در رنگ های آبی و سفید تولید می شدند. نوع خاصی از سبک کاشی کاری که به نام کاشی های Delftware شناخته می شوند، دارای طرح های رنگی هستند که فقط روی یک کاشی (نسبتاً کوچک) اجرا می شدند. این کاشی ها به سرعت در هلند رواج پیدا کرد به طوریکه در همه جا یافت می شدند و از قرن شانزدهم به بعد به صورت گسترده ای در شمال اروپا مورد استفاده قرار گرفتند. چند قصر سلطنتی در قرن ۱۸ میلادی دارای اتاق هایی هستند که دیوار های آن کاملا با کاشی ها و ظروف چینی پوشیده شده اند. برای نمونه می توان به قصر های سلطنتی ناپل، کاخ مادرید و کاخ سلطنتی آرژانتین اشاره کرد. هنوز هم انواع مختلف از کاشی های سنتی در اقصی نقاط جهان تولید می شوند، به عنوان مثال کاشی های مراکش که اغلب کاشی های کوچک موزاییکی در رنگ های روشن موجود هستند.

هنوز هم این سبک های سنتی کاشی، در اسپانیا و ایتالیا تولید می شوند و مشتریان خاص خود را دارند. در ایالات متحده و دیگر کشورهای غربی، کاشی های تزئینی در دهه های ۱۹۲۰ و ۱۹۳۰ رواج فراوانی داشتند.

کاشی کاری مغول

کاشی های سرامیکی و تأثیر آن در معماری

در دوران مغول، کاشی کاری بسیار توسعه یافته بود و کاربرد آنها رواج داشت. در اغلب گنبد های مساجد، بالکن های طاقچه ای شکل یا محصور، زندان ها، سالن ها، چشمه ها، استخرها، ستون ها و کفپوش ها، کاشی کاری دیده می شد. تقریبا در تمامی ساختمان ها و کاخ های امپراطوران مغول، کاشی به عنوان یک عنصر اصلی در معماری به شمار می رود. تقریبا تمام الگوها، رنگ ها، بافت ها، طرح های انتزاعی را می توان در ساختمان های این دوران دید، اما بیشتر از همه مورد از کاشی های سرامیکی شیشه ای به رنگ های آبی استفاده می شد.

یکی از ساختمان های مشهور این دوره، آرامگاه فیروز شاه، قلعه قرمز، قلعه آگرا و کاخ تاج محل و … ؛ این لیست پایانی ندارد، تعجب نکنید!

معماری امروز

اکنون استفاده از سرامیک در همه ارکان معماری و ساختمان دیده می شود، مانند آشپزخانه ها، سرویس های  بهداشتی، دیوار های باغچه ها. از کاشی ها همچنان هم به عنوان یک عنصر تزئینی استفاده می شوند.

آنچیزی که اغلب معماران و مهندسان ساختمان در مورد کاشی های سرامیکی هم نظر هستند، همیشگی بودن کاربرد کاشی سرامیک ست. بعد از گذشت قرن های زیادی هنوز هم از کاشی های سقفی در بام خانه ها استفاده می شود، هنوز هم مانند گذشتگانمان کاشی ها را در حمام ها و آشپزخانه ها بکار می بریم. به علاوه اینکه در عصر حاضر، صنعت کاشی سرامیک طیف گسترده ای از رنگ ها، بافت ها و الگوها را برای جذب معماران و طراحان را ارائه می دهند. کاشی های سرامیکی مقاوم در برابر آب، آتش، ضد خوردگی، دارای تعمیر و نگهداری آسان هستند. با این وجود جای تعجبی ندارد که بعد از گذشت اینهمه کاشی ها همچنان در صدر انتخاب متریال مورد استفاده طراحان و معماران قرار دارد.

نتیجه

تکنولوژی و پیشرفت مدرن به ما ساختمان و مصالح ساختمانی بی شماری داده است، اما هیچ کس نمی تواند زیبایی و بزرگی این مواد ساختمانی باشکوه را انکار کند: کاشی سرامیکی. در طول یک زمان تعداد زیادی از اشکال، بافت ها و لعاب کاشی تکامل یافته اند و تحقیق و پیشرفت در حال توسعه هستند. با این حال کاشی و سرامیک به عنوان یک محصول واقعا مفید و کاربردی، همواره قابل توجه معماران بوده و تاثیر آن ها در تاریخ تمدنها غیر قابل انکار است.


منبع: مجله اینترنتی سرام پخش

[flm_button link_address=”https://instagram.com/cerampakhsh” link_target=”_blank” icon_placement=”Left” button_text=”اینستاگرام ما را دنبال کنید” font_family=”Shabnam” font_size=”15px” button_size=”XS” button_color=”White” text_color=”Purple” button_hover=”HoverF-Purple” rounded_corners=”3″ box_shadow=”3″ custom_border_color=”9f5de2″ animate_icon=”Grow” icon=”fa-instagram”]

نظرات ۰

اشتراک در
اطلاع از
guest
0 نظرات
بازخورد (Feedback) های اینلاین
View all comments